Boğaz Ağrısı ve Bademcik İltihabı: Viral mi Bakteriyel mi, Antibiyotik Gerekir mi?

Bu yazıda

1. Viral boğaz ağrısı belirtileri
2. Bakteriyel (streptokok) enfeksiyonu düşündüren belirtiler
3. Tanı
4. Antibiyotik ne zaman gerekir?
5. Evde rahatlatma yolları
6. Acil başvuru gerektiren durumlar

Boğaz ağrısı, en sık doktora başvuru nedenlerinden biridir. Büyük çoğunluğu soğuk algınlığı ve grip gibi viral enfeksiyonlara bağlıdır ve bir hafta içinde kendiliğinden geçer. Bir kısmı ise A grubu beta hemolitik streptokok gibi bakterilerden kaynaklanır ve antibiyotik tedavisi gerektirir.

Viral boğaz ağrısı belirtileri

• Boğazda yanma, kaşıntı, yutkunurken ağrı
• Burun akıntısı, hapşırık
• Öksürük, ses kısıklığı
• Hafif ateş, halsizlik

Burun akıntısı, öksürük ve ses kısıklığının eşlik etmesi viral nedeni düşündürür.

Bakteriyel (streptokok) enfeksiyonu düşündüren belirtiler

• Ani başlayan şiddetli boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü
• Yüksek ateş
• Bademciklerde şişlik ve beyaz-sarı iltihap noktaları
• Boyunda şiş ve hassas lenf bezleri
• Öksürük olmaması
• Çocuklarda karın ağrısı, bulantı ve bazen vücutta zımpara kâğıdı gibi döküntü

Streptokok enfeksiyonu en sık 5–15 yaş arasındaki çocuklarda görülür.

Tanı

Hekim muayene sırasında boğazı inceler. Bakteriyel enfeksiyon şüphesinde boğazdan alınan sürüntüyle hızlı antijen testi veya kültür yapılabilir. Bu testler gereksiz antibiyotik kullanımını önler.

Antibiyotik ne zaman gerekir?

Antibiyotikler virüslere etkili değildir; viral boğaz ağrısında kullanılması iyileşmeyi hızlandırmaz, yan etki ve antibiyotik direnci riskini artırır. Streptokok enfeksiyonu doğrulandığında ise antibiyotik, eklem ve kalbi etkileyebilen akut romatizmal ateş gibi komplikasyonları önlemek için önemlidir. Antibiyotik başlandıysa, şikâyetler geçse bile önerilen süre boyunca eksiksiz kullanılmalıdır.

Evde rahatlatma yolları

• Bol ılık sıvı tüketin; ıhlamur gibi ılık içecekler ve ballı ılık su rahatlatabilir (bir yaşından küçük bebeklere bal verilmemelidir).
• Tuzlu ılık suyla gargara yapın.
• Ortamın nemini artırın, sigara dumanından uzak durun.
• Sesinizi dinlendirin.
• Ağrı ve ateş için hekiminizin önerdiği ilaçları kullanın.

Acil başvuru gerektiren durumlar

• Ağzı açamama, tükürüğü yutamama ve salya akıtma
• Nefes almada güçlük
• Sesin boğuklaşması ("ağızda sıcak patates varmış gibi" konuşma)
• Boğazın bir tarafında belirgin şişlik ve küçük dilin yana itilmesi (bademcik çevresi apsesi)
• Boyunda hızla büyüyen şişlik

Hangi bölüme başvurabilirsiniz?

Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.

Kulak Burun Boğaz Hastalıkları2.625 uzman Aile Hekimliği2.111 uzman Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları4.564 uzman

Şikâyetime göre şehrimde uzman bul

Sık sorulan sorular

Boğaz ağrısı ne kadar sürer?

Viral boğaz ağrıları genellikle 5–7 gün içinde geçer. Bir haftadan uzun süren veya giderek artan boğaz ağrısında hekime başvurun.

Soğuk içecekler boğaz ağrısı yapar mı?

Soğuk içecekler tek başına enfeksiyona neden olmaz. Boğaz ağrısı sırasında bazı kişiler soğuk, bazıları ılık içeceklerle daha çok rahatlar.