Zona (Herpes Zoster): Belirtileri, Erken Tedavinin Önemi ve Aşı
Vücudun bir tarafında kuşak şeklinde ağrılı kabarcıklar zona belirtisi olabilir. Suçiçeği ile ilişkisi, erken tedavi, zona sonrası sinir ağrısı, bulaştırıcılık ve zona aşısı.
Bu yazıda
Zona (herpes zoster), çocuklukta suçiçeğine neden olan virüsün yıllar sonra yeniden aktifleşmesiyle ortaya çıkan, ağrılı döküntülerle seyreden bir hastalıktır. Suçiçeği geçiren kişide virüs sinir köklerinde sessizce kalır; yaşlanma, stres veya bağışıklığın zayıflamasıyla yeniden canlanabilir. En sık 50 yaş üzerinde görülür.
Belirtileri
- Döküntüden birkaç gün önce vücudun bir bölgesinde yanma, batma, karıncalanma veya ağrı
- Ardından gövdenin, yüzün veya bir kolun tek tarafında, kuşak ya da şerit şeklinde kızarıklık ve su dolu kabarcıklar
- Kabarcıkların 7–10 gün içinde kabuklanması
- Halsizlik, baş ağrısı, hafif ateş
Döküntüler genellikle orta hattı geçmez; vücudun yalnızca bir yarısını etkiler.
Erken tedavinin önemi
Antiviral ilaçlar, döküntü başladıktan sonraki ilk günlerde (ideal olarak ilk 72 saat içinde) başlandığında hastalığın süresini ve şiddetini azaltabilir ve sonrasında gelişebilecek sinir ağrısı riskini düşürebilir. Bu nedenle zona şüphesinde vakit kaybetmeden hekime başvurun.
Zona sonrası sinir ağrısı
Bazı kişilerde, özellikle yaşlılarda, döküntüler iyileştikten sonra da aylarca süren yanıcı ve batıcı ağrı devam edebilir. Bu duruma postherpetik nevralji denir. Hekim, ağrıyı azaltmak için sinir ağrısına özgü ilaçlar ve kremler önerebilir.
Gözü tutan zona
Döküntüler alın, göz çevresi veya burun ucunda ise göz etkilenebilir. Bu durumda görme kaybı riskine karşı mutlaka göz hekimi değerlendirmesi gerekir.
Bulaşır mı?
Zona, zona olarak bulaşmaz. Ancak kabarcıklardaki sıvıyla temas eden ve daha önce suçiçeği geçirmemiş ya da aşılanmamış kişilerde suçiçeğine yol açabilir. Kabarcıklar kabuklanana kadar döküntüleri örtün, ellerinizi sık yıkayın ve gebeler, yenidoğanlar ve bağışıklığı zayıf kişilerle yakın temastan kaçının.
Evde bakım
- Döküntüleri temiz ve kuru tutun, kaşımayın.
- Bol ve pamuklu giysiler giyin.
- Serin ve nemli kompres rahatlatabilir.
- Ağrı için hekiminizin önerdiği ilaçları kullanın.
Zona aşısı
50 yaş üzerindeki kişilerde ve bağışıklığı zayıflamış bazı erişkinlerde zona aşısı hastalık ve zona sonrası sinir ağrısı riskini azaltır. Size uygun olup olmadığını hekiminize danışın.
Hangi bölüme başvurulmalı?
Dermatoloji, enfeksiyon hastalıkları veya aile hekiminize başvurabilirsiniz. Yüzde veya göz çevresinde döküntü, yaygın döküntü, bağışıklık sistemi zayıf olanlarda zona ya da şiddetli baş ağrısı ve bilinç değişikliği varsa gecikmeden başvurun.
Hangi bölüme başvurabilirsiniz?
Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.
Sık sorulan sorular
Zona tekrarlar mı?
Çoğu kişi zonayı bir kez geçirir; ancak tekrar etmesi mümkündür. Aşı tekrarlama riskini azaltabilir.
Zona stresten olur mu?
Stres, bağışıklığı etkileyerek virüsün yeniden aktifleşmesine katkıda bulunabilir; ancak asıl neden vücutta saklı kalan suçiçeği virüsüdür.
dryorum.com.tr'nin kurucusu ve yayın sorumlusu. Sağlık Rehberi yazıları, güvenilir kaynaklar esas alınarak editör ekibimizce hazırlanır; tıbbi tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.
