İdrar Kaçırma (Üriner İnkontinans): Türleri, Pelvik Taban Egzersizleri ve Tedavi
Öksürünce, gülünce veya aniden sıkışınca idrar kaçırma tedavi edilebilir bir sorundur. Stres ve sıkışma tipi kaçırma, Kegel egzersizleri, yaşam önerileri ve tedavi seçenekleri.
Bu yazıda
İdrar kaçırma, istemsiz idrar kaybıdır. Kadınlarda, özellikle doğum ve menopoz sonrasında sık görülür; erkeklerde de prostat sorunlarına bağlı olarak ortaya çıkabilir. Utanma nedeniyle çoğu kişi doktora başvurmaz; oysa idrar kaçırma yaşlanmanın kaçınılmaz bir sonucu değildir ve büyük oranda tedavi edilebilir.
Türleri
- Stres tipi idrar kaçırma: Öksürme, hapşırma, gülme, zıplama veya ağır kaldırma sırasında idrar kaçırma. Pelvik taban kaslarının zayıflaması sonucu oluşur; doğum ve menopoz önemli risklerdir.
- Sıkışma tipi idrar kaçırma (aşırı aktif mesane): Aniden gelen, ertelenemeyen idrar hissi ve tuvalete yetişememe. Sık idrara çıkma ve gece idrara kalkma eşlik eder.
- Karma tip: Her iki türün birlikte görülmesi
- Taşma tipi: Mesanenin tam boşalamaması sonucu sürekli damlama; erkeklerde prostat büyümesi, diyabet veya sinir hasarı nedeniyle görülebilir.
Risk faktörleri
Gebelik ve vajinal doğum, menopoz, fazla kilo, kronik öksürük, kabızlık, ileri yaş, prostat ameliyatları, diyabet, nörolojik hastalıklar, bazı ilaçlar ve idrar yolu enfeksiyonları riski artırır.
Pelvik taban (Kegel) egzersizleri
Pelvik taban kaslarını güçlendirmek, özellikle stres tipi idrar kaçırmada en etkili ilk basamak tedavilerdendir.
- İdrarınızı yarıda kesmeye çalışıyormuş gibi alt bölgedeki kasları sıkın; karın, kalça ve uyluk kaslarınızı kasmamaya dikkat edin.
- Kasları birkaç saniye sıkılı tutup aynı süre gevşetin; süreyi zamanla artırın.
- Bu hareketleri günde birkaç set halinde, aylarca düzenli yapın.
Doğru kası çalıştırdığınızdan emin değilseniz bir fizyoterapist veya hekimden destek alın; idrar yaparken düzenli olarak idrarı kesmek önerilmez.
Yaşam önerileri
- Fazla kilolarınızı verin.
- Kafein, alkol ve gazlı içecekleri azaltın; ancak sıvıyı aşırı kısıtlamayın, yoğun idrar mesaneyi tahriş eder.
- Akşam saatlerinde sıvı alımını sınırlayın.
- Kabızlığı tedavi edin, sigarayı bırakın.
- Sıkışma tipinde mesane eğitimi: Tuvalete gitme aralıklarını kademeli olarak uzatın.
Tedavi seçenekleri
Tedavi idrar kaçırmanın türüne göre planlanır. Pelvik taban rehabilitasyonu, sıkışma tipinde mesaneyi gevşeten ilaçlar, menopoz sonrası vajinal hormon tedavileri, mesaneye yapılan enjeksiyonlar ve stres tipinde idrar kanalını destekleyen ara askı ameliyatları gibi seçenekler mevcuttur.
Hangi bölüme başvurulmalı?
Kadınlarda kadın hastalıkları veya üroloji, erkeklerde üroloji uzmanına başvurulabilir. Fiziksel tıp ve rehabilitasyon ile fizyoterapistler pelvik taban egzersiz programlarında destek sağlar. İdrar kaçırmayla birlikte bacaklarda güçsüzlük veya uyuşma, idrarda kan veya ani başlayan şikâyetler varsa gecikmeden başvurun.
Hangi bölüme başvurabilirsiniz?
Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.
Sık sorulan sorular
İdrar kaçırma kendiliğinden geçer mi?
Doğum sonrası gibi bazı dönemlerde kendiliğinden azalabilir; ancak çoğu zaman egzersiz ve tedavi gerekir. Erken başlanan tedavi daha başarılıdır.
Ped kullanmak çözüm müdür?
Pedler kısa süreli rahatlama sağlar ancak sorunu tedavi etmez. Nedenin değerlendirilmesi ve tedavi seçeneklerinin konuşulması önerilir.
dryorum.com.tr'nin kurucusu ve yayın sorumlusu. Sağlık Rehberi yazıları, güvenilir kaynaklar esas alınarak editör ekibimizce hazırlanır; tıbbi tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.
