Böbrek Taşı: Böbrek Sancısı, Taş Düşürme ve Korunma Yolları

Bu yazıda

1. Belirtileri
2. Risk faktörleri
3. Tanı
4. Tedavi
5. Korunma
6. Acil başvuru gerektiren durumlar

Böbrek taşları, idrardaki kalsiyum, okzalat, ürik asit gibi maddelerin yoğunlaşarak kristal oluşturması ve bu kristallerin zamanla büyümesiyle meydana gelir. Taş böbrekte sessiz kalabilir; ancak idrar kanalına (üreter) düştüğünde çok şiddetli bir ağrıya, böbrek sancısına yol açar. Sıcak iklimlerde ve yaz aylarında daha sık görülür.

Belirtileri

• Belde veya böğürde başlayan, kasığa ve genital bölgeye yayılan, dalgalar halinde gelen şiddetli ağrı
• Huzursuzluk, kişinin rahat bir pozisyon bulamaması
• Bulantı ve kusma
• İdrarda kan (pembe, kırmızı veya kahverengi idrar)
• Sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma

Risk faktörleri

• Yetersiz sıvı tüketimi ve sıcak ortamda çalışmak
• Ailede böbrek taşı öyküsü
• Fazla tuz ve hayvansal protein tüketimi
• Fazla kilo, diyabet, gut
• Bazı bağırsak hastalıkları ve ameliyatları
• Daha önce taş düşürmüş olmak (tekrar riski yüksektir)

Tanı

İdrar tahlili, kan testleri, ultrason ve gerektiğinde ilaçsız bilgisayarlı tomografi ile taşın yeri ve boyutu belirlenir. Düşürülen taşın analiz ettirilmesi, taşın türünü belirleyerek tekrarını önlemeye yönelik öneriler için çok değerlidir.

Tedavi

• Küçük taşlar (genellikle 5 mm'den küçük) çoğu zaman bol sıvı ve ağrı kontrolüyle kendiliğinden düşer. Hekim düşmeyi kolaylaştıran ilaçlar önerebilir.
• Düşmeyen veya büyük taşlarda vücut dışından şok dalga ile taş kırma (ESWL)
• İdrar yolundan girilerek endoskopik yöntemle taşın lazerle kırılması (üreteroskopi)
• Büyük böbrek taşlarında böbreğe küçük bir delikten girilerek taşın alınması (perkütan yöntem)

Korunma

• Gün boyunca idrarınız açık renkli olacak kadar su için; sıcak havalarda ve egzersizde miktarı artırın.
• Tuz tüketimini azaltın, işlenmiş gıdaları sınırlayın.
• Kırmızı et ve hayvansal protein tüketimini dengeleyin.
• Kalsiyumu kısıtlamayın; besinlerle yeterli kalsiyum almak çoğu kişide taş riskini azaltır.
• Okzalat taşı olanlar ıspanak, pancar, kuruyemiş ve aşırı çay tüketimi konusunda hekim önerisine uymalıdır.
• Şekerli ve fruktozlu içecekleri sınırlayın.

Beslenme önerileri taşın türüne göre değişir; kişiye özel planı üroloji uzmanı ve diyetisyenle yapın.

Acil başvuru gerektiren durumlar

Ağrıyla birlikte ateş ve titreme, kusma nedeniyle sıvı alamama, idrar yapamama, tek böbreği olan kişilerde taş şüphesi veya ağrı kesicilere yanıt vermeyen ağrı varsa hemen acil servise başvurun.

Hangi bölüme başvurabilirsiniz?

Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.

Üroloji1.974 uzman Dahiliye - İç Hastalıkları5.521 uzman

Şikâyetime göre şehrimde uzman bul

Sık sorulan sorular

Böbrek taşı için ne kadar su içmeliyim?

Genel hedef günde yaklaşık 2,5–3 litre idrar çıkaracak kadar sıvı almaktır; ancak kalp veya böbrek hastalığı olanlar miktarı hekimleriyle belirlemelidir.

Böbrek taşı tekrarlar mı?

Evet. Taş düşüren kişilerin önemli bir kısmında yıllar içinde yeni taş oluşabilir. Yeterli sıvı alımı ve taş türüne uygun beslenme tekrar riskini azaltır.