İçeriğe geç
Ruh Sağlığı

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB): Çocuklarda ve Yetişkinlerde

Dikkatini sürdürmekte zorlanma, yerinde duramama ve dürtüsellik DEHB belirtisi olabilir. Çocuklarda ve yetişkinlerde belirtiler, tanı süreci ve tedavi seçenekleri.

dryorum.com.tr Editör Ekibi Yayın sorumlusu: Ali Özcan Güncelleme: 2 dk okuma
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB): Çocuklarda ve Yetişkinlerde — kapak görseli
Bu yazıda
  1. Belirtileri
  2. Yetişkinlerde DEHB
  3. Tanı nasıl konur?
  4. Tedavi
  5. Ailelere öneriler

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), dikkat, hareketlilik ve dürtü kontrolünü etkileyen, beyin gelişimiyle ilişkili bir durumdur. Çocukluk çağında başlar; belirtilerin bir kısmı yetişkinlikte de sürebilir. DEHB tembellik, kötü terbiye ya da zekâ geriliği değildir.

Belirtileri

Dikkat eksikliği:

  • Dikkatini uzun süre sürdürmekte zorlanma, dikkatsizce hatalar yapma
  • Konuşulanı dinlemiyormuş gibi görünme
  • Görevleri tamamlayamama, eşyalarını sık kaybetme
  • Unutkanlık, plan yapmakta ve düzen kurmakta güçlük

Hiperaktivite ve dürtüsellik:

  • Yerinde duramama, sürekli kıpırdanma
  • Sınıfta veya oturması gereken yerlerde kalkıp dolaşma
  • Aşırı konuşma, başkalarının sözünü kesme
  • Sırasını beklemekte zorlanma, düşünmeden hareket etme

Bazı çocuklarda yalnızca dikkat eksikliği ön plandadır; bu çocuklar "hayalci" olarak algılanıp gözden kaçabilir.

Yetişkinlerde DEHB

Yetişkinlerde hiperaktivite genellikle iç huzursuzluğa dönüşür. Erteleme, zaman yönetiminde güçlük, işleri yarım bırakma, dağınıklık, dürtüsel kararlar ve ilişkilerde sorunlar görülebilir.

Tanı nasıl konur?

Tanı, çocuk ve ergen psikiyatrisi veya psikiyatri uzmanı tarafından ayrıntılı görüşme, gelişim öyküsü, aileden ve öğretmenden alınan bilgiler ve gerektiğinde ölçeklerle konur. Belirtilerin birden fazla ortamda (ev, okul, iş) ve en az altı aydır sürmesi beklenir. İşitme ve görme sorunları, uyku bozuklukları, öğrenme güçlükleri ve kaygı gibi durumlar da değerlendirilir.

Tedavi

  • Aileye ve öğretmenlere yönelik eğitim ve davranışsal yöntemler
  • Bilişsel davranışçı terapi ve beceri eğitimleri
  • Gerekli görüldüğünde hekim kontrolünde ilaç tedavisi
  • Okulda sınıf içi düzenlemeler ve destek

Ailelere öneriler

Günlük rutinleri sabit tutun, görevleri küçük adımlara bölün, olumlu davranışları hemen ödüllendirin, ekran süresini sınırlayın ve çocuğun düzenli uyumasına özen gösterin. Öfkeli ve aşağılayıcı tepkiler sorunu artırabilir.

Hangi bölüme başvurabilirsiniz?

Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.

Şikâyetime göre şehrimde uzman bul

Sık sorulan sorular

DEHB büyüyünce geçer mi?

Bazı çocuklarda belirtiler yaşla azalır; ancak önemli bir kısmında belirtiler farklı biçimlerde yetişkinlikte de sürer. Erken destek, okul ve sosyal yaşamdaki sorunları azaltır.

Şeker ve katkı maddeleri DEHB'ye neden olur mu?

Şekerin DEHB'ye neden olduğu kanıtlanmamıştır. Yine de dengeli beslenme, düzenli uyku ve fiziksel aktivite tüm çocukların dikkatine olumlu katkı sağlar.

Önemli: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya ilaç önerisi yerine geçmez. İlaçlarınızı hekiminize danışmadan başlamayın, değiştirmeyin veya bırakmayın. Acil durumlarda 112, zehirlenmelerde 114'ü arayın.
Ali Özcan
Yayın sorumlusu
Ali Özcan | Bilgisayar Mühendisi

dryorum.com.tr'nin kurucusu ve yayın sorumlusu. Sağlık Rehberi yazıları, güvenilir kaynaklar esas alınarak editör ekibimizce hazırlanır; tıbbi tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.

Bunlar da ilginizi çekebilir