Demir Eksikliği Anemisi (Kansızlık): Belirtileri ve Tedavisi
En sık görülen kansızlık türü olan demir eksikliği anemisi nedir? Halsizlik, saç dökülmesi gibi belirtiler, ferritin ve hemoglobin değerleri, nedenler ve tedavi.
Anemi (kansızlık), kanda oksijen taşıyan hemoglobin miktarının azalmasıdır. En sık nedeni demir eksikliğidir. Özellikle doğurganlık çağındaki kadınlarda, gebelerde, çocuklarda ve ergenlerde sık görülür. Yetişkin erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda demir eksikliği ise mutlaka nedeni araştırılması gereken bir bulgudur.
Belirtileri
- Halsizlik, çabuk yorulma, efor sırasında nefes darlığı
- Ciltte ve göz kapaklarının iç yüzünde solukluk
- Baş dönmesi, baş ağrısı, konsantrasyon güçlüğü
- Saç dökülmesi, tırnaklarda kırılma ve kaşık şeklinde çukurlaşma
- Buz, toprak veya nişasta gibi gıda dışı maddeleri yeme isteği
- Huzursuz bacak hissi, çarpıntı
Nedenleri
- Yoğun veya uzun süren adet kanamaları
- Gebelik ve emzirme döneminde artan ihtiyaç
- Demirden fakir beslenme
- Çölyak gibi emilim bozuklukları, mide ameliyatları
- Mide-bağırsak kanalından gizli kanamalar (ülser, polip, hemoroid, nadiren tümörler)
Tanı
Tam kan sayımında hemoglobin ve kırmızı kan hücresi boyutu değerlendirilir. Vücuttaki demir depolarını gösteren ferritin, serum demiri ve demir bağlama kapasitesi testleri tanıyı destekler. Nedeni bulmak için dışkıda gizli kan testi, gerektiğinde endoskopi ve kolonoskopi yapılabilir.
Tedavi
Tedavinin iki ayağı vardır: eksik demiri yerine koymak ve eksikliğin nedenini ortadan kaldırmak. Demir genellikle ağızdan alınır; depoların dolması için tedavi hemoglobin düzeldikten sonra da bir süre devam ettirilir. Ağızdan demir kullanamayan veya emilim sorunu olan kişilerde damar yoluyla demir tedavisi uygulanabilir. Demir ilaçları kabızlık, mide rahatsızlığı ve dışkıda koyulaşma yapabilir; dozu ve süresi hekim tarafından belirlenmelidir.
Beslenme
Kırmızı et, tavuk, balık, yumurta, kurubaklagiller, koyu yeşil yapraklı sebzeler ve pekmez demir içerir. C vitamini içeren besinler bitkisel kaynaklı demirin emilimini artırır; çay ve kahvenin yemekle birlikte tüketilmesi ise emilimi azaltır.
Hangi bölüme başvurabilirsiniz?
Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.
Sık sorulan sorular
Demir ilacını ne zaman almalıyım?
Emilimin daha iyi olması için genellikle aç karnına önerilir; mideyi rahatsız ederse hekiminiz farklı bir kullanım şekli önerebilir. Çay, kahve ve süt ürünleriyle aynı anda alınmamalıdır.
Kansızlık kendiliğinden geçer mi?
Nedeni ortadan kalkmadıkça genellikle geçmez. Neden araştırılmadan yalnızca demir kullanmak, altta yatan bir sorunun gözden kaçmasına yol açabilir.
dryorum.com.tr'nin kurucusu ve yayın sorumlusu. Sağlık Rehberi yazıları, güvenilir kaynaklar esas alınarak editör ekibimizce hazırlanır; tıbbi tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.
