Baş Dönmesi ve Vertigo: Nedenleri, Pozisyonel Vertigo ve Uyarı İşaretleri
Etrafın dönmesi hissine vertigo denir. Pozisyonel vertigo, vestibüler nörit, Meniere gibi nedenler ve acil başvuru gerektiren uyarı belirtileri.

Bu yazıda
Baş dönmesi günlük dilde farklı hisleri anlatmak için kullanılır: sersemlik, bayılacak gibi olma, dengesizlik veya etrafın ya da kişinin kendisinin dönüyormuş gibi hissetmesi. Bu son tablo "vertigo" olarak adlandırılır ve çoğunlukla iç kulaktaki denge sistemiyle ilgilidir.
Sık görülen nedenler
- Benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV): En sık nedendir. Yatakta dönerken, yataktan kalkarken veya başı yukarı kaldırınca saniyeler süren şiddetli dönme hissi olur. İç kulaktaki küçük kristallerin yer değiştirmesinden kaynaklanır.
- Vestibüler nörit: Genellikle bir viral enfeksiyondan sonra denge sinirinin iltihaplanmasıdır. Günlerce süren şiddetli dönme, bulantı ve kusma yapar; işitme genellikle etkilenmez.
- Meniere hastalığı: Saatler süren dönme atakları, kulakta dolgunluk, çınlama ve dalgalanan işitme kaybı ile seyreder.
- Vestibüler migren: Migren hastalarında baş ağrısı olsun ya da olmasın baş dönmesi atakları görülebilir.
- Tansiyon düşüklüğü, kansızlık, kan şekeri düşüklüğü, sıvı kaybı ve bazı ilaçlar sersemlik ve bayılacak gibi olma hissine yol açabilir.
Pozisyonel vertigo tedavi edilebilir
BPPV'de kulak burun boğaz, nöroloji veya fizik tedavi uzmanının uyguladığı özel baş pozisyonu manevraları kristalleri yerine yerleştirerek çoğu zaman tek seansta belirgin düzelme sağlar. Bu manevraların doğru kulak ve doğru yöntemle yapılması gerekir.
Evde dikkat edilecekler
- Baş dönmesi sırasında oturun veya uzanın; düşmemeye dikkat edin.
- Ani baş hareketlerinden ve hızlı ayağa kalkmaktan kaçının.
- Baş dönmesi sürerken araç kullanmayın, yüksek yerlere çıkmayın.
- Yeterli sıvı alın.
- Hekim önermeden baş dönmesi ilaçlarını uzun süre kullanmayın; iyileşmeyi geciktirebilir.
Acil başvuru gerektiren uyarı işaretleri
Baş dönmesine aşağıdakilerden biri eşlik ediyorsa inme olasılığı nedeniyle hemen 112'yi arayın:
- Konuşma bozukluğu, yüzde kayma
- Kol veya bacakta güçsüzlük ya da uyuşma
- Çift görme, görme kaybı
- Yürüyememe, ayakta duramama
- Ani ve çok şiddetli baş ağrısı
- Bilinç bulanıklığı
Göğüs ağrısı, çarpıntı veya bayılma eşlik ediyorsa da acil değerlendirme gerekir.
Hangi bölüme başvurulmalı?
Tekrarlayan dönme hissinde kulak burun boğaz veya nöroloji uzmanına başvurabilirsiniz. Sersemlik, halsizlik ve bayılacak gibi olma şikâyetlerinde iç hastalıkları değerlendirmesi uygundur.
Hangi bölüme başvurabilirsiniz?
Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.
Sık sorulan sorular
Baş dönmesi boyundan olur mu?
Boyun sorunları bazı kişilerde dengesizlik hissine katkıda bulunabilir; ancak dönme tarzındaki baş dönmesinde önce iç kulak ve beyin kaynaklı nedenler değerlendirilmelidir.
Pozisyonel vertigo tekrarlar mı?
Evet, bir kısım hastada aylar veya yıllar sonra tekrarlayabilir. Tekrarladığında aynı manevralarla genellikle yeniden tedavi edilebilir.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Beyin ve Sinir SistemiMultipl Skleroz (MS): İlk Belirtiler, Tanı ve Tedavi Seçenekleri 3 dk okuma
Beyin ve Sinir SistemiAlzheimer ve Unutkanlık: Normal Yaşlanma mı, Demans Belirtisi mi? 3 dk okuma
Beyin ve Sinir SistemiMigren: Belirtileri, Tetikleyiciler ve Atakları Azaltmanın Yolları 3 dk okuma
Beyin ve Sinir Sistemiİnme (Felç) Belirtileri: Her Dakika Önemli, Ne Yapmalı? 3 dk okuma
