Yenidoğan Sarılığı: Ne Zaman Normal, Ne Zaman Tedavi Gerekir?

Bu yazıda

1. Neden olur?
2. Takip nasıl yapılır?
3. Evde dikkat edilecekler
4. Tedavi
5. Hemen doktora başvurulması gereken durumlar

Yenidoğan sarılığı, bebeğin kanında bilirubin adı verilen sarı renkli maddenin artmasıyla cildin ve göz aklarının sararmasıdır. Yenidoğanların büyük çoğunluğunda yaşamın ilk günlerinde görülür ve genellikle zararsızdır. Ancak bilirubin çok yükselirse beyne zarar verebileceği için sarılığın takip edilmesi çok önemlidir.

Neden olur?

• Fizyolojik sarılık: Bebeklerin kırmızı kan hücreleri daha hızlı yıkılır ve karaciğerleri bilirubini atmakta henüz yeterince olgun değildir. Genellikle doğumdan sonraki ikinci-üçüncü günde başlar, dördüncü-beşinci günde en yüksek düzeye ulaşır ve iki hafta içinde azalır.
• Emzirmeyle ilişkili sarılık: İlk günlerde yetersiz beslenmeye bağlı olarak sarılık artabilir. Sık emzirme ile düzelir.
• Anne sütü sarılığı: Anne sütündeki bazı maddelerin etkisiyle birkaç hafta sürebilen hafif sarılıktır. Genellikle emzirmeyi bırakmayı gerektirmez.
• Diğer nedenler: Anne ile bebek arasında kan grubu uyuşmazlığı, enfeksiyonlar, bazı enzim eksiklikleri, tiroit ve karaciğer hastalıkları.

Takip nasıl yapılır?

Sarılık genellikle önce yüzde başlar, bilirubin arttıkça göğse, karna ve bacaklara doğru yayılır. Ancak gözle değerlendirme yanıltıcı olabileceğinden bilirubin düzeyi cilt üzerinden ölçen cihazlarla veya kan testiyle belirlenir. Hastaneden erken taburcu olan bebekler, hekimin önerdiği günlerde sarılık kontrolüne mutlaka götürülmelidir.

Evde dikkat edilecekler

• Bebeği sık emzirin; ilk günlerde günde en az 8–12 kez.
• Bebeğin ıslak bez ve dışkı sayısını takip edin.
• Bebeği gün ışığında inceleyin; cildine hafifçe bastırıp bıraktığınızda sarı renk belirginleşiyorsa hekime bildirin.
• Bebeği doğrudan güneşe çıkararak sarılığı tedavi etmeye çalışmayın; güneş yanığı ve vücut ısısı sorunlarına yol açabilir ve etkisi güvenilir değildir.
• Şekerli su veya bitki çayı vermeyin.

Tedavi

Bilirubin, bebeğin yaşına ve risk durumuna göre belirlenen sınırların üzerine çıkarsa özel mavi ışık tedavisi (fototerapi) uygulanır. Fototerapi güvenli ve etkili bir yöntemdir. Çok yüksek değerlerde veya kan uyuşmazlığı gibi özel durumlarda ek tedaviler gerekebilir.

Hemen doktora başvurulması gereken durumlar

• İlk 24 saat içinde başlayan sarılık
• Hızla artan veya bacaklara, ayak tabanlarına yayılan sarılık
• Bebeğin aşırı uykulu olması, emmeyi reddetmesi, gevşek veya tiz sesle ağlaması
• Ateş veya vücut ısısında düşme
• Açık renkli (beyazımsı, kil rengi) dışkı veya koyu renkli idrar
• İki haftadan (prematürelerde üç haftadan) uzun süren sarılık

Bu durumlarda çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanına veya acil servise başvurun.

Hangi bölüme başvurabilirsiniz?

Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları4.564 uzman

Şikâyetime göre şehrimde uzman bul

Sık sorulan sorular

Sarılık olan bebek emzirilmeye devam edilir mi?

Evet, çoğu durumda emzirmeye devam edilmesi önerilir. Sık emzirme bilirubinin dışkıyla atılmasına yardımcı olur.

Fototerapi bebeğe zarar verir mi?

Fototerapi uzun yıllardır kullanılan güvenli bir yöntemdir. Tedavi sırasında bebeğin gözleri korunur ve sıvı alımı takip edilir.