Gut Hastalığı ve Ürik Asit Yüksekliği: Belirtileri, Beslenme ve Tedavi
Ayak başparmağında ani ve şiddetli ağrıyla kendini gösteren gut hastalığı nedir? Ürik asit yüksekliğinin nedenleri, atak tetikleyicileri ve beslenme önerileri.

Bu yazıda
Gut, kanda ürik asit düzeyinin yükselmesi ve ürik asit kristallerinin eklemlerde birikmesiyle ortaya çıkan iltihaplı bir eklem hastalığıdır. Genellikle ayak başparmağında başlayan, çok şiddetli ağrı atakları ile kendini gösterir. Erkeklerde ve ileri yaşlarda daha sık görülür.
Belirtileri
- Genellikle gece başlayan, birkaç saat içinde dayanılmaz hale gelen eklem ağrısı
- Eklemde kızarıklık, şişlik ve ısı artışı
- Eklem üzerine çarşaf değmesinin bile ağrıtması
- En sık ayak başparmağı; ayrıca ayak bileği, diz, el bileği ve parmaklar
Atak tedavi edilmese de birkaç gün ila iki hafta içinde geçebilir; ancak tekrar etme eğilimindedir. Uzun yıllar kontrolsüz kalan gutta eklem çevresinde "tofüs" denen kristal birikintileri ve kalıcı eklem hasarı gelişebilir.
Nedenleri ve risk faktörleri
Vücut ürik asidi ya fazla üretir ya da böbreklerle yeterince atamaz. Fazla kilo, alkol (özellikle bira), şekerli ve fruktozlu içecekler, sakatat ve kırmızı etin fazla tüketimi, yüksek tansiyon, böbrek hastalığı, bazı idrar söktürücü ilaçlar ve ailesel yatkınlık riski artırır.
Ataklardan korunmak için beslenme
- Sakatat, kırmızı et, hamsi ve sardalya gibi pürinden zengin besinleri sınırlayın.
- Alkol ve şekerli/fruktozlu içeceklerden uzak durun.
- Gün içinde yeterli su için.
- Fazla kilolarınızı kademeli olarak verin; çok hızlı kilo kaybı ve uzun açlık atakları tetikleyebilir.
- Az yağlı süt ürünleri ve sebze ağırlıklı beslenme genellikle faydalıdır.
Tedavi
Atak sırasında ağrı ve iltihabı azaltan ilaçlar kullanılır. Sık atak geçirenlerde veya tofüs ve böbrek taşı gibi komplikasyonları olanlarda, ürik asidi uzun vadede düşüren ilaçlar başlanabilir. İlaçların seçimi ve süresi böbrek fonksiyonları dikkate alınarak hekim tarafından belirlenir.
Hangi bölüme başvurulmalı?
İlk atakta iç hastalıkları, aile hekimi veya fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanına başvurabilirsiniz; romatoloji uzmanları da gut takibini yapar. Eklem ağrısıyla birlikte yüksek ateş ve titreme varsa eklem enfeksiyonu dışlanmalıdır; gecikmeden başvurun.
Hangi bölüme başvurabilirsiniz?
Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.
Sık sorulan sorular
Ürik asidi yüksek olan herkes gut olur mu?
Hayır. Ürik asidi yüksek olan birçok kişide hiçbir zaman gut atağı gelişmez. Belirti olmayan yükseklikte tedavi kararı kişiye göre verilir.
Gut hastaları domates yiyebilir mi?
Çoğu gut hastası için domates ve sebzelerin ölçülü tüketimi sorun oluşturmaz. Kişisel tetikleyicileri gözlemlemek ve diyetisyenle plan yapmak faydalıdır.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Kas ve İskeletBoyun Fıtığı: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yaklaşımı 2 dk okuma
Kas ve İskeletTopuk Dikeni ve Plantar Fasiit: Sabah İlk Adımda Topuk Ağrısı 2 dk okuma
Kas ve İskeletFibromiyalji: Yaygın Vücut Ağrısı, Yorgunluk ve Baş Etme Yolları 2 dk okuma
Kas ve İskeletBel Fıtığı: Belirtileri, Tedavi Seçenekleri ve Egzersizin Rolü 2 dk okuma