Epilepsi (Sara): Nöbet Türleri, Nöbet Anında İlk Yardım ve Tedavi

Bu yazıda

1. Nöbet türleri
2. Nöbet anında ilk yardım
3. Yapılmaması gerekenler
4. Ne zaman 112 aranmalı?
5. Tetikleyiciler
6. Tanı ve tedavi
7. Günlük yaşam

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin anormal ve aşırı elektriksel boşalımına bağlı olarak tekrarlayan nöbetlerle seyreden bir hastalıktır. Her yaşta başlayabilir. Tek bir nöbet geçirmek epilepsi olduğu anlamına gelmez. Uygun tedaviyle hastaların çoğunda nöbetler kontrol altına alınabilir.

Nöbet türleri

• Jeneralize tonik-klonik nöbet: Bilinç kaybı, vücutta kasılma ve ardından ritmik kasılmalar; dil ısırma, idrar kaçırma ve nöbet sonrası uyku hali olabilir.
• Absans (dalma) nöbetleri: Özellikle çocuklarda birkaç saniye süren dalgınlık, boş bakma; sık tekrarlayabilir ve dikkatsizlikle karıştırılabilir.
• Fokal nöbetler: Beynin bir bölgesinden başlar; bir kolda kasılma, garip duyular, tuhaf koku veya tat, çevreyle ilişkinin bozulması, anlamsız el hareketleri görülebilir.

Nöbet anında ilk yardım

• Sakin kalın ve nöbetin süresini not edin.
• Kişiyi yere, güvenli bir yere alın; çevresindeki sert ve keskin eşyaları uzaklaştırın.
• Başının altına yumuşak bir şey koyun, gözlüğünü çıkarın, boynundaki sıkı giysileri gevşetin.
• Kasılmalar bittikten sonra kişiyi yan yatırın (derlenme pozisyonu).
• Bilinci tamamen yerine gelene kadar yanında kalın.

Yapılmaması gerekenler

• Ağzına kaşık, parmak veya herhangi bir cisim sokmayın; dil yutulmaz.
• Kasılmaları zorla durdurmaya çalışmayın.
• Soğan, kolonya koklatmak gibi uygulamalar yapmayın.
• Tamamen kendine gelmeden su veya yiyecek vermeyin.

Ne zaman 112 aranmalı?

Nöbet beş dakikadan uzun sürerse, nöbetler arasında kişi kendine gelmeden yeni nöbet başlarsa, ilk kez nöbet geçiriliyorsa, nöbet suda olduysa, kişi yaralandıysa, gebeyse, diyabeti varsa veya nefes almakta güçlük çekiyorsa 112'yi arayın.

Tetikleyiciler

Uykusuzluk, ilaçların atlanması, alkol, yüksek ateş (özellikle çocuklarda), yoğun stres ve bazı kişilerde yanıp sönen ışıklar nöbetleri tetikleyebilir.

Tanı ve tedavi

Nöroloji uzmanı nöbetin ayrıntılı tarifini değerlendirir; nöbeti gören kişinin anlatımı ve mümkünse telefonla çekilmiş bir video çok değerlidir. EEG ve beyin MR'ı tanıda kullanılır. Tedavide nöbet önleyici ilaçlar kullanılır; ilaçların her gün aynı saatte düzenli alınması ve hekime danışmadan bırakılmaması çok önemlidir. İlaca dirençli seçilmiş hastalarda cerrahi ve diğer tedaviler değerlendirilebilir.

Günlük yaşam

Düzenli uyku, ilaç düzenine uyum ve alkolden kaçınmak nöbet kontrolünün temelidir. Araç kullanma, yüzme ve yüksekte çalışma gibi konularda hekiminizin önerilerine uyun. Gebelik planlayan kadınlar ilaçlarını önceden hekimleriyle değerlendirmelidir.

Hangi bölüme başvurabilirsiniz?

Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.

Nöroloji (Beyin ve Sinir Hastalıkları)1.808 uzman Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları4.564 uzman Beyin ve Sinir Cerrahisi1.344 uzman

Şikâyetime göre şehrimde uzman bul

Sık sorulan sorular

Epilepsi zekâyı etkiler mi?

Epilepsi hastalarının büyük çoğunluğunun zekâsı normaldir. Bazı epilepsi türleri veya altta yatan beyin hastalıkları öğrenmeyi etkileyebilir.

Epilepsi ilaçları ömür boyu mu kullanılır?

Her zaman değil. Uzun süre nöbetsiz kalan bazı hastalarda hekim ilaçları kademeli olarak azaltmayı değerlendirebilir.