İçeriğe geç
Sindirim Sistemi

İshal: Nedenleri, Sıvı Kaybını Önleme ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Akut ishal neden olur, evde nasıl yönetilir? Sıvı kaybının belirtileri, ağızdan sıvı tedavisi, çocuklarda ve yaşlılarda ishal ve acil başvuru gerektiren durumlar.

dryorum.com.tr Editör Ekibi Yayın sorumlusu: Ali Özcan Güncelleme: 2 dk okuma
İshal: Nedenleri, Sıvı Kaybını Önleme ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli? — kapak görseli
Bu yazıda
  1. Nedenleri
  2. Sıvı kaybının belirtileri
  3. Evde yönetim
  4. Bulaşmayı önlemek
  5. Ne zaman doktora başvurmalı?

İshal, günde üç veya daha fazla sayıda sulu ya da yumuşak dışkılamadır. Çoğu zaman virüs, bakteri veya bozuk gıdaya bağlı olarak aniden başlar ve birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. En önemli risk sıvı ve tuz kaybıdır; bu nedenle özellikle bebekler, çocuklar ve yaşlılarda dikkatli olunmalıdır.

Nedenleri

  • Viral enfeksiyonlar (rotavirüs, norovirüs gibi)
  • Bakteriyel enfeksiyonlar ve besin zehirlenmesi
  • Kirli su ve gıdalarla bulaşan parazitler
  • Antibiyotik kullanımı
  • Laktoz intoleransı, çölyak, huzursuz bağırsak sendromu
  • İltihabi bağırsak hastalıkları (iki haftadan uzun süren ishallerde akla gelmelidir)

Sıvı kaybının belirtileri

  • Ağız kuruluğu ve aşırı susama
  • İdrar miktarının azalması, koyu renkli idrar
  • Baş dönmesi, halsizlik
  • Bebeklerde ağlarken gözyaşı olmaması, bıngıldağın çökmesi, bezlerin kuru kalması

Evde yönetim

  • Kaybedilen sıvıyı yerine koymak en önemli adımdır; eczanelerde bulunan ağızdan sıvı tedavisi tuzları (ORS) bu amaçla hazırlanmıştır.
  • Sıvıları küçük yudumlarla ve sık sık alın.
  • Meyve suyu, gazlı içecek ve şekerli içecekler ishali artırabilir.
  • Mümkün olduğunca normal beslenmeye devam edin; pirinç lapası, yoğurt, muz, haşlanmış patates gibi hafif yiyecekler iyi tolere edilir.
  • Anne sütü alan bebeklerde emzirmeye devam edilmelidir.
  • İshal kesici ilaçları ve antibiyotikleri hekime danışmadan kullanmayın; özellikle çocuklarda ve kanlı ishalde zararlı olabilir.

Bulaşmayı önlemek

Tuvaletten sonra ve yemek hazırlamadan önce elleri sabunla yıkamak, havlu ve eşyaları ayırmak, yiyecekleri iyi pişirmek ve içme suyunun güvenli olmasına dikkat etmek bulaşmayı azaltır.

Ne zaman doktora başvurmalı?

  • Dışkıda kan veya siyah renkli dışkı
  • Yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı
  • Sıvı alamayacak kadar sık kusma
  • Sıvı kaybı belirtileri, özellikle bebek, çocuk, yaşlı ve kronik hastalarda
  • Yetişkinde birkaç günden, çocukta 24 saatten uzun süren yoğun ishal

Bu durumlarda aile hekiminize, çocuk doktoruna veya iç hastalıkları uzmanına başvurun; ağır durumlarda acil servise gidin.

Hangi bölüme başvurabilirsiniz?

Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.

Şikâyetime göre şehrimde uzman bul

Sık sorulan sorular

İshalde yoğurt yemek iyi gelir mi?

Yoğurt çoğu kişi tarafından iyi tolere edilir ve sıvı ile besin desteği sağlar. Laktoza duyarlı kişilerde şikâyetleri artırırsa ara verilebilir.

Kola ishale iyi gelir mi?

Hayır. Gazlı ve şekerli içecekler sıvı kaybını yerine koymakta yetersizdir ve ishali artırabilir. Ağızdan sıvı tedavisi tuzları daha uygundur.

Önemli: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya ilaç önerisi yerine geçmez. İlaçlarınızı hekiminize danışmadan başlamayın, değiştirmeyin veya bırakmayın. Acil durumlarda 112, zehirlenmelerde 114'ü arayın.
Ali Özcan
Yayın sorumlusu
Ali Özcan | Bilgisayar Mühendisi

dryorum.com.tr'nin kurucusu ve yayın sorumlusu. Sağlık Rehberi yazıları, güvenilir kaynaklar esas alınarak editör ekibimizce hazırlanır; tıbbi tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.

Bunlar da ilginizi çekebilir