Diz Kireçlenmesi (Osteoartrit): Belirtileri ve Ağrıyı Azaltma Yolları

Bu yazıda

1. Belirtileri
2. Risk faktörleri
3. Tanı
4. Ağrıyı azaltma ve tedavi
5. Günlük yaşam önerileri

Kireçlenme (osteoartrit), eklem yüzeylerini kaplayan kıkırdağın zamanla incelip aşınması ve eklem çevresinde kemik çıkıntılarının oluşmasıyla seyreden bir hastalıktır. Vücudun ağırlığını taşıyan dizler en sık etkilenen eklemlerdendir. İleri yaşta sık görülse de kireçlenme kaçınılmaz bir yaşlanma sonucu değildir; doğru önlemlerle ilerlemesi yavaşlatılabilir.

Belirtileri

• Hareketle artan, dinlenmeyle azalan diz ağrısı
• Merdiven çıkıp inerken, çömelip kalkarken zorlanma
• Sabahları veya uzun oturmadan sonra kısa süren tutukluk
• Dizde çıtırtı sesi, şişlik
• İlerlemiş durumlarda dizde şekil bozukluğu (bacaklarda ayrılma) ve hareket kısıtlılığı

Risk faktörleri

İleri yaş, kadın cinsiyet, fazla kilo, geçirilmiş diz yaralanmaları ve menisküs ameliyatları, dizi zorlayan meslekler, bacak eğrilikleri ve ailesel yatkınlık riski artırır. Fazla kilo, dizlere binen yükü katlayarak artırdığı için en önemli değiştirilebilir faktördür.

Tanı

Tanı muayene ve diz röntgeniyle konur. Kan testleri, iltihaplı romatizmal hastalıkları ayırt etmek amacıyla istenebilir. Röntgendeki kireçlenme derecesi ile ağrının şiddeti her zaman örtüşmez.

Ağrıyı azaltma ve tedavi

• Kilo vermek: Fazla kilolu kişilerde birkaç kilo kaybı bile ağrıyı azaltabilir.
• Egzersiz: Uyluk ön kaslarını (kuadriseps) güçlendiren egzersizler, yürüyüş, yüzme ve sabit bisiklet en etkili tedavilerdendir.
• Fizik tedavi ve fizyoterapist eşliğinde egzersiz programları
• Hekimin önerdiği ağrı kesiciler ve kremler
• Uygun durumlarda eklem içi enjeksiyonlar
• Gerekirse baston veya dizlik kullanımı
• İleri evrede, ilaç ve egzersize rağmen yaşam kalitesi ciddi bozulmuşsa diz protezi ameliyatı

Günlük yaşam önerileri

Uzun süre çömelmekten ve diz çökmekten kaçının, yüksekliği uygun sandalye ve klozet kullanın, yumuşak tabanlı ayakkabı tercih edin ve hareketsiz kalmayın. Ağrı olduğu için hareketten kaçınmak kasları zayıflatarak ağrıyı artırır.

Hangi bölüme başvurabilirsiniz?

Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon2.183 uzman Ortopedi ve Travmatoloji2.637 uzman Fizyoterapi611 uzman

Şikâyetime göre şehrimde uzman bul

Sık sorulan sorular

Kireçlenmede merdiven çıkmak zararlı mı?

Ağrıyı belirgin artırıyorsa sınırlanabilir; ancak tamamen hareketsiz kalmak doğru değildir. Hangi aktivitelerin uygun olduğunu fizik tedavi uzmanınızla belirleyin.

Kireçlenme tamamen geçer mi?

Aşınan kıkırdak tamamen yenilenmez; ancak kilo kontrolü, egzersiz ve tedavilerle ağrı ve işlev kaybı belirgin şekilde azaltılabilir.