B12 Vitamini Eksikliği: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Bu yazıda

1. Belirtileri
2. Nedenleri
3. Tanı
4. B12 içeren besinler
5. Tedavi
6. Hangi bölüme başvurulmalı?

B12 vitamini, kan hücrelerinin yapımı ve sinir sisteminin sağlıklı çalışması için gerekli bir vitamindir. Doğal olarak yalnızca hayvansal besinlerde bulunur. Eksikliği yavaş gelişir; uzun süre fark edilmezse kansızlığa ve sinir hasarına yol açabilir.

Belirtileri

• Halsizlik, yorgunluk, çabuk nefes nefese kalma
• El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma
• Denge bozukluğu, yürümede güçlük
• Unutkanlık, dikkat dağınıklığı, depresif ruh hali
• Dilde kızarıklık ve yanma, ağız yaraları
• Ciltte solukluk veya hafif sarılık

Nedenleri

• Hayvansal gıdaların az tüketilmesi; özellikle vegan beslenme
• Mide asidinin azalması, mide ameliyatları ve ileri yaş
• B12 emilimini engelleyen pernisiyöz anemi (otoimmün bir hastalık)
• Çölyak, Crohn gibi bağırsak hastalıkları
• Mide asidini baskılayan ilaçlar ve metformin gibi bazı ilaçların uzun süreli kullanımı

Tanı

Kanda B12 düzeyi ölçülür; tam kan sayımında kırmızı kan hücrelerinin büyümesi eksikliğe işaret edebilir. Sınırda değerlerde hekim ek testler isteyebilir. Uyuşma ve denge sorunu olanlarda nöroloji muayenesi de gerekebilir.

B12 içeren besinler

Kırmızı et, sakatat (özellikle karaciğer), balık, yumurta, süt ve süt ürünleri en önemli kaynaklardır. Vegan beslenenlerin B12 desteği konusunda hekim veya diyetisyenle görüşmesi önerilir.

Tedavi

Tedavi, eksikliğin nedeni ve derecesine göre ağızdan tablet veya kas içi iğne şeklinde yapılır. Emilim bozukluğu olanlarda iğne tedavisinin uzun süre sürdürülmesi gerekebilir. Sinir belirtileri olan kişilerde tedavinin erken başlaması kalıcı hasar riskini azaltır. Takviye kullanımı ve süresi hekim tarafından planlanmalıdır.

Hangi bölüme başvurulmalı?

Halsizlik ve uyuşma şikâyetleriyle aile hekiminize veya iç hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Belirgin denge bozukluğu, yürüme güçlüğü veya unutkanlık varsa nöroloji değerlendirmesi önerilir.

Hangi bölüme başvurabilirsiniz?

Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.

Dahiliye - İç Hastalıkları5.521 uzman Aile Hekimliği2.111 uzman Nöroloji (Beyin ve Sinir Hastalıkları)1.808 uzman

Şikâyetime göre şehrimde uzman bul

Sık sorulan sorular

B12 eksikliği kalıcı hasar bırakır mı?

Erken tedavi edilirse belirtilerin büyük kısmı düzelir. Uzun süre tedavisiz kalan sinir hasarı ise tamamen geri dönmeyebilir.

B12 iğnesi mi tablet mi daha iyi?

Emilim sorunu olmayan birçok kişide tablet yeterli olabilir. Pernisiyöz anemi ve mide ameliyatı geçirenlerde iğne tercih edilebilir; seçimi hekim yapar.