Diyabet (Şeker Hastalığı): Belirtileri, Türleri ve Tedavisi
Tip 1 ve tip 2 diyabet farkı, erken belirtiler, açlık şekeri ve HbA1c değerleri, komplikasyonlar ve diyabetle sağlıklı yaşamın temel ilkeleri.

Diyabet, vücudun kan şekerini (glukoz) düzenleyen insülin hormonunu yeterince üretememesi veya üretilen insülini etkili kullanamaması sonucu kan şekerinin yükselmesidir. Kontrol altına alınmayan diyabet; kalp, damar, böbrek, göz ve sinirlerde kalıcı hasara yol açabilir. Erken tanı ve düzenli takip bu riskleri büyük ölçüde azaltır.
Diyabet türleri
- Tip 1 diyabet: Pankreasın insülin üreten hücrelerinin bağışıklık sistemi tarafından hasar görmesiyle oluşur. Sıklıkla çocukluk ve gençlik döneminde başlar; insülin tedavisi gerekir.
- Tip 2 diyabet: En sık görülen türdür. İnsülin direnci ve zamanla azalan insülin üretimiyle gelişir; fazla kilo ve hareketsizlikle yakından ilişkilidir.
- Gebelik diyabeti: Gebelik sırasında ortaya çıkan şeker yüksekliğidir.
Belirtileri
- Çok su içme ve ağız kuruluğu
- Sık idrara çıkma, özellikle geceleri
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Yorgunluk ve halsizlik
- Bulanık görme
- Yaraların geç iyileşmesi, sık tekrarlayan enfeksiyonlar
- El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma
Tip 2 diyabet yıllarca belirti vermeden ilerleyebilir; bu nedenle risk taşıyanların düzenli tarama yaptırması önemlidir.
Tanı nasıl konur?
Açlık kan şekeri, şeker yükleme testi (OGTT) ve son 2–3 ayın ortalama şekerini gösteren HbA1c testleri tanıda kullanılır. Genel olarak açlık şekerinin 126 mg/dL ve üzerinde veya HbA1c'nin %6,5 ve üzerinde olması diyabet lehine değerlendirilir; tanı, testlerin tekrarı ve hekim değerlendirmesiyle kesinleşir. Normal ile diyabet arasındaki değerler "prediyabet" olarak adlandırılır ve yaşam tarzı değişiklikleri için önemli bir fırsattır.
Tedavi ve takip
Diyabet tedavisinde beslenme düzeni, düzenli fiziksel aktivite, kilo kontrolü ve gerektiğinde ağızdan ilaç veya insülin birlikte kullanılır. Tedavi kişiye özel planlanır. Düzenli göz muayenesi, böbrek testleri, ayak kontrolü, tansiyon ve kolesterol takibi komplikasyonları önlemenin parçasıdır.
Hangi bölüme başvurulmalı?
Diyabet şüphesinde aile hekimi veya iç hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz; endokrinoloji uzmanları da diyabet tedavisinde görev alır. Beslenme planı için diyetisyen desteği faydalıdır. Aşırı susama ile birlikte kusma, hızlı nefes alma veya bilinç bulanıklığı varsa acile başvurun.
Hangi bölüme başvurabilirsiniz?
Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.
Şikâyetime göre şehrimde uzman bulSık sorulan sorular
Diyabet hastaları meyve yiyebilir mi?
Evet, ancak porsiyon ve zamanlama önemlidir. Meyve suyu yerine bütün meyve tercih edilmeli, günlük miktar hekim veya diyetisyenle belirlenmelidir.
Tip 2 diyabet geri döner mi?
Özellikle erken dönemde kilo verme ve yaşam tarzı değişiklikleriyle bazı kişilerde kan şekeri ilaçsız normal sınırlara inebilir. Yine de düzenli takip sürdürülmelidir.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Diyabet ve MetabolizmaHipotiroidi (Tiroit Bezi Az Çalışması): Belirtileri ve Tedavisi 2 dk okuma
Diyabet ve Metabolizmaİnsülin Direnci Nedir? Belirtileri ve Kırmanın Yolları 2 dk okuma
Diyabet ve MetabolizmaHipertiroidi (Tiroit Bezi Fazla Çalışması): Belirtileri ve Tedavisi 2 dk okuma
Diyabet ve MetabolizmaHashimoto Hastalığı: Nedir, Belirtileri Nelerdir, Nasıl Takip Edilir? 2 dk okuma