İçeriğe geç
Çocuk Sağlığı

Çocuklarda Konuşma Gecikmesi: Hangi Yaşta Ne Beklenir, Ne Zaman Endişelenmeli?

Çocuğunuz yaşıtlarına göre geç mi konuşuyor? Yaşlara göre dil gelişimi, konuşma gecikmesinin nedenleri, işitme kontrolü, ekran süresi ve destek almanın yolları.

dryorum.com.tr Editör Ekibi Yayın sorumlusu: Ali Özcan Güncelleme: 3 dk okuma
Çocuklarda Konuşma Gecikmesi: Hangi Yaşta Ne Beklenir, Ne Zaman Endişelenmeli? — kapak görseli
Bu yazıda
  1. Yaşlara göre dil gelişimi (genel çerçeve)
  2. Uyarı işaretleri
  3. Olası nedenler
  4. Evde yapılabilecekler
  5. Ne zaman başvurmalı?

Her çocuk kendi hızında gelişir; ancak dil ve konuşma gelişiminde belirli yaşlarda beklenen kilometre taşları vardır. Konuşma gecikmesi fark edildiğinde erken değerlendirme ve destek, çocuğun gelişimini önemli ölçüde olumlu etkiler. "Bekleyin, kendiliğinden konuşur" yaklaşımı her zaman doğru değildir.

Yaşlara göre dil gelişimi (genel çerçeve)

  • 6 ay: Seslere tepki verir, sesler ve heceler çıkarır (agulama).
  • 12 ay: Adına tepki verir, "ba-ba", "ma-ma" gibi heceleri tekrarlar, el sallar, işaret eder; ilk anlamlı sözcükler başlayabilir.
  • 18 ay: Birkaç anlamlı sözcük kullanır, basit yönergeleri anlar.
  • 24 ay: En az 50 civarında sözcük kullanır, iki sözcüklü cümleler kurar ("su ver", "anne gel").
  • 3 yaş: Üç-dört sözcüklü cümleler kurar; yabancılar söylediklerinin çoğunu anlayabilir.
  • 4 yaş: Olayları anlatır, sorular sorar; konuşması büyük ölçüde anlaşılırdır.

Bu yaşlar ortalama değerlerdir; küçük farklılıklar normal olabilir.

Uyarı işaretleri

  • 12 aylıkken işaret etmeme, el sallamama, adına tepki vermeme
  • 18 aylıkken hiç anlamlı sözcük kullanmama
  • 24 aylıkken iki sözcüklü cümle kurmama
  • Önceden kazandığı sözcükleri veya becerileri kaybetme (her yaşta önemlidir)
  • Göz teması kurmama, oyuna ilgisizlik, tekrarlayıcı davranışlar

Olası nedenler

  • İşitme kaybı veya sık orta kulak iltihabına bağlı işitme azlığı
  • Gelişimsel dil bozukluğu
  • Otizm spektrum bozukluğu
  • Genel gelişim geriliği
  • Ağız ve dil yapısındaki sorunlar
  • Yetersiz dil uyaranı ve aşırı ekran maruziyeti

Evde yapılabilecekler

  • Çocuğunuzla göz göze, yüz yüze, sık sık konuşun; günlük işleri anlatın.
  • Birlikte kitap okuyun, resimleri adlandırın.
  • Çocuğun söylediklerini doğru biçimde ve biraz genişleterek tekrarlayın ("Top" - "Evet, kırmızı top").
  • Şarkı söyleyin, tekerlemeler ve parmak oyunları oynayın.
  • İki yaşından küçük çocuklarda ekran süresini en aza indirin, daha büyüklerde sınırlayın ve birlikte izleyin.

Ne zaman başvurmalı?

Uyarı işaretlerinden herhangi biri varsa önce çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanına başvurun; işitme testi mutlaka yapılmalıdır. Gerekli durumlarda dil ve konuşma terapisti, çocuk ve ergen psikiyatristi ve KBB uzmanı değerlendirmeye katılır.

Hangi bölüme başvurabilirsiniz?

Bu konuda başvurabileceğiniz bölümler ve sistemimizdeki uzman sayıları. Şehrinize göre uzman bulmak için bölüme tıklayın.

Şikâyetime göre şehrimde uzman bul

Sık sorulan sorular

İki dilli büyüyen çocuklar geç mi konuşur?

İki dilli çocuklar her iki dilde toplam sözcük sayısı açısından genellikle yaşıtlarıyla benzer gelişim gösterir. İki dillilik tek başına konuşma gecikmesine neden olmaz.

Dil bağı konuşmayı geciktirir mi?

Dil bağı nadiren bazı seslerin çıkarılmasını etkileyebilir; ancak konuşmaya başlama yaşını genellikle etkilemez. Değerlendirmeyi hekim yapmalıdır.

Önemli: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya ilaç önerisi yerine geçmez. İlaçlarınızı hekiminize danışmadan başlamayın, değiştirmeyin veya bırakmayın. Acil durumlarda 112, zehirlenmelerde 114'ü arayın.
Ali Özcan
Yayın sorumlusu
Ali Özcan | Bilgisayar Mühendisi

dryorum.com.tr'nin kurucusu ve yayın sorumlusu. Sağlık Rehberi yazıları, güvenilir kaynaklar esas alınarak editör ekibimizce hazırlanır; tıbbi tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.

Bunlar da ilginizi çekebilir